Căn hộ 38m2 và vết xe đổ nhớ đời về chiếc tủ giày

· 5 min read
Căn hộ 38m2 và vết xe đổ nhớ đời về chiếc tủ giày

Hồi 2019, tôi nhận cải tạo một căn hộ 38m2 ở Mỹ Đình. Chủ nhà đã bỏ ra 180 triệu cho đồ đạc, để rồi sáu tháng sau phải tháo toàn bộ tủ giày cao 2m4 ở cửa vì mỗi lần đóng mở cửa phải nghiêng người né. Nói thẳng, lỗi đó là do tôi. Tôi đã vẽ bản bố trí đó, và đến giờ tôi vẫn nhớ như in cảm giác xấu hổ khi tới nghiệm thu. Khi tìm hiểu thiết kế nội thất, tôi nghĩ câu chuyện này đáng đọc trước khi đặt món đồ đầu tiên.

Diện tích chết thường nằm ở chỗ ai cũng tưởng là tằn tiện

Chiếc tủ giày cao kịch trần nghe rất hợp lý: tận dụng chiều cao, đựng được nhiều, khỏi phí một phân không gian nào. Có điều lối vào căn hộ đó rộng đúng 1m2, tức chiếm 2,6% tổng diện tích. Nghe qua không đáng gì. Vấn đề là 1m2 đó là chỗ bạn đi qua ngày mấy lần, chứ không phải góc khuất nào đó ít ai để ý. Cánh cửa tủ mỏng 35cm, cộng thêm khoảng lách tay 50-60cm, thế là toàn bộ lối vào bị bít mỗi khi có người dừng trước tủ.

Anh chủ ban đầu vẫn cố bênh cho phương án đó. Sau ba tháng, anh gọi tôi bằng giọng mệt mỏi: "Sáng nào ra khỏi nhà tôi phải nghiêng như né ai đó." Chúng tôi thay bằng tủ thấp 90cm, dẹp 30cm, gắn gương lớn hết chiều cao lên bức tường phía trên. Diện tích chứa giảm khoảng 40%, đổi lại lối đi thoáng hẳn, và cái gương khiến không gian như rộng gấp đôi. Anh bảo câu tôi nhớ tới giờ: "Đồ đạc đẹp mà chắn đường thì bỏ." Tôi chép nguyên văn vào notebook làm việc.

Tôi đã học cách đếm bước đi trước khi đo diện tích

Bây giờ mỗi dự án, tôi bỏ ra ba ngày đầu chỉ để quan sát nếp sống của chủ nhà. Nghe thì lạ, nhưng mà đó là khâu quyết định sống còn. Tôi ghi lại ai đi hướng nào, mấy giờ, tay nắm cửa nào mở nhiều nhất, đồ hay được đặt tạm ở đâu. Có nhà mình đếm được người vợ đi qua khu bếp 27 lần trong một sáng. Con số đó cho tôi biết nhiều hơn mặt bằng giấy tờ.

Từ những lần khảo sát đó, mình đúc ra vài con số tối thiểu mà giờ đây tôi đưa vào mọi bản vẽ: trước gương soi cần ít nhất 60cm để soi với bước lùi; trước tủ quần áo mở cánh cần 90cm; lối đi giữa hai mảng nội thất chớ thấp hơn 70cm. Dưới mức đó, ai là đi qua được nhưng cảm giác ngộp bắt đầu xuất hiện âm thầm. Có lần, một chị khách work from home ở khu Trung Hòa than căn hộ lúc nào đều chật dẫu đồ đã bỏ khá nhiều. Mình chỉ kê thêm một cái bàn nhỏ 40cm bên cửa sổ, để máy tính với ly trà. Hết chuyện bí luôn. Hóa ra chuyện không phải thiếu mét vuông, mà thiếu một chỗ cho người được ngồi đúng tư thế.

Mấy món đồ đẹp trên catalogue mà chết trong nhà bé

Có 3 món tôi thấy lặp đi lặp lại ở những căn chưa tới 50m2, và món nào đều đẹp trong ảnh nhưng thất bại khi về nhà. Đầu tiên là sofa góc L to đùng: nó chiếm góc phòng khách, với phần góc đó thì bạn chẳng kê được thêm gì. Thay vào ghế 2 chỗ kèm đôn di động, cần thì xếp vào, muốn thì tách ra. Cái thứ nhì là bàn trà mặt đá lớn: nó đẹp nhưng chặn đường đi giữa sofa với kệ tivi, với trẻ con thì cạnh bàn là chỗ va đầu quen thuộc. Mình thay bằng bàn tròn đường kính 50cm hay bàn nâng hạ được. Cái thứ ba, đèn chùm thả trần thấp: trong căn hộ cao 2,7m, đèn treo xuống chỉ 1,9m thì bước qua phải né đầu. Mình thay bằng đèn âm trần hay đèn ray gắn sát trần, ánh sáng vẫn đủ mà mắt không bị vướng.

Lúc nào nên giữ đồ cũ của khách thay vì thay mới

Trong ngành, khá nhiều anh em thiết kế thích đổi mới toàn bộ, vì dễ đồng bộ và dễ tính phí. Tôi từng như thế, thật lòng. Nhưng có một lần tại Thanh Xuân, một nhà có chiếc bàn ăn gỗ sờn do ba chồng để lại. Chị vợ muốn giữ, mình ban đầu khuyên đổi. Rồi mình thử một hướng khác: giữ nguyên chiếc bàn, chỉ đánh mài vecni, đổi bốn chân cao hơn 5cm cho vừa chiều cao ghế mới. Rồi mình dời bàn ra sát cửa sổ, để một đèn treo thấp xuống phía mặt bàn. Cả căn 42m2 như đổi hẳn không khí, mà chi phí chưa tới 20 triệu. Chị nói bữa cơm giờ ấm hơn hẳn. Tôi ngồi chơi ăn một bữa và hiểu ra một điều: đồ cũ giữ ký ức, và ký ức chính là thứ khiến người thấy nhà mình nhà. Từ đó, tôi luôn hỏi chủ nhà một câu trước khi gợi ý thay món nào: "Cái này mang kỷ niệm gì không?" Nếu có, mình tìm một cách giữ nó trước, rồi mới bàn tới việc thay.

Nếu bạn đang chuẩn bị sửa một căn hộ nhỏ, hãy thử một việc trước khi mở sách mẫu: bước một vòng quanh nhà với thước dây và một tờ giấy, ghi ra mỗi chỗ bạn phải nghiêng người, phải né, phải nhấc đồ sang một bên để đi. Đó chính là danh sách những chỗ phải sửa trước tiên. Còn bạn, món đồ nào trong nhà đang khiến bạn phải né mỗi ngày?