Mua nội thất đắt tiền mà vẫn thấy nhà mình rẻ tiền, hóa ra do ánh sáng

· 5 min read
Mua nội thất đắt tiền mà vẫn thấy nhà mình rẻ tiền, hóa ra do ánh sáng

Có dạo tôi bước vào một chung cư ở Vinhomes, gia chủ khoe vừa tậu bộ sofa da 120 triệu. Nhưng cái đèn tuýp trắng 6500K treo ngay trên đỉnh đầu khiến nó nhìn y hệt sofa trong sảnh chờ bệnh viện. Anh chủ cười trừ, tôi thì tự nhủ – chiếc đèn 300k đang hạ gục cả cái sofa 120 triệu. Cái trớ trêu là chuyện ấy tôi gặp gần như mỗi tuần.

Làm kỹ sư điện rồi chuyển sang chiếu sáng nội thất đã 12 năm, tôi chạy khảo sát hơn 300 nhà và nhà phố ở Hà Nội lẫn TP.HCM. Nói thật, ánh sáng là thứ được coi nhẹ nhất trong hầu hết hợp đồng nội thất tôi từng đọc qua. Khách dám bỏ tiền trăm triệu cho gỗ óc chó, đá marble, nhưng lại ngại vài chục triệu cho hệ đèn tử tế. Khi tìm hiểu thiết kế nội thất, tôi hiểu ra phần lớn sai lầm nảy sinh từ đúng chỗ tiếc tiền đó.

Tôi ngộ ra chuyện này khi bị gia chủ đuổi khỏi công trường

Năm 2017, tôi nhận kiểm tra CRI cho một ngôi nhà vừa hoàn công ở khu biệt thự Thảo Điền. Anh chủ tậu đèn theo gói của một shop điện gần nhà, giá mềm hơn đề xuất của tôi khoảng 40%. Tôi cắm máy đo vào một bóng downlight âm trần: CRI 72, nhiệt độ màu 6500K, flicker cao đến mức điện thoại quay chậm thấy rõ vệt sọc. Tôi lấy mẫu đèn khác tôi đem theo – CRI 92, 3000K – đặt cạnh chiếc ghế gỗ óc chó. Khác biệt rõ đến mức anh chủ im thin thít. Nhưng thay vì đổi đèn, anh ấy yêu cầu tôi rút khỏi công trình vì đã lỡ tậu hết hàng rồi. Tôi tức thật, nhưng cũng hiểu lẽ: hóa đơn đèn đã xuất rồi. Về sau tôi đúc kết một nguyên tắc: CRI dưới 80 là đèn chỉ đủ để nhìn thấy đường, không đủ để khoe nội thất. Đèn 6500K ánh sáng xanh lạnh sẽ hút hết sắc nâu ấm của gỗ, và vải nhung xám thành xanh xanh nhạt. Cái sofa 120 triệu chẳng hỏng, nó chỉ bị chiếu sai ánh sáng.

3 lớp chiếu sáng mà mọi nhà mẫu đều có còn nhà thật thì không

Đi coi nhà mẫu của chủ đầu tư nào nào cũng thấy lung linh, về nhà thật thì không hiểu tại sao thấy tối tù mù. Khác biệt nằm ở ba lớp chiếu sáng. Lớp nền là downlight âm trần đảm rọi sáng toàn phòng; lớp nhấn là đèn tường, đèn bàn, đèn cây tạo điểm nhấn và độ sâu; lớp hiệu ứng là dây led hắt trần, hắt vách, đèn tranh, đèn hắt chân tủ. Tỉ lệ tôi hay dùng là 60% nền, 30% điểm, 10% hiệu ứng – tính theo độ rọi chứ không phải theo số bóng đèn. Lấy ví dụ phòng khách 30m2 cao trần 2,7m: cần khoảng 300 lux trên mặt bàn uống nước. Với downlight 7W quang thông 600 lumen, cậu cần khoảng 8-10 cái chia đều theo lưới trần. Thêm 2 đèn tường cạnh sofa, 1 đèn bàn góc đọc sách. Dây led hắt trần phòng khách chỉ nên để dải cs thấp, cỡ 4-5W/m, màu ấm 2700K. Điều tôi thấy buồn là khá nhiều nhà làm đủ 3 lớp nhưng đấu dây chung một công tắc: bật là sáng hết, chẳng tạo được lớp. Mẹo là tách công tắc theo lớp, và ít nhất một công tắc dimmer độ sáng cho lớp nền. Chi phí thêm cho một dimmer tốt khoảng 300-500k, đáng từng xu. Căn hộ nào mà bật một công tắc sáng trưng cả nhà thì hầu như chắc chắn gia chủ đang sống với ánh sáng cấp văn phòng.

Nhiệt độ màu 3000K chẳng phải lúc nào cũng đẹp, và đây là nguyên nhân

Nói đến nhiệt độ màu, nhiều người nghĩ 3000K là chuẩn vàng cho mọi phòng. Không đúng. 2700K ngả vàng đậm, kiểu đèn sợi đốt ngày xưa, hợp nhất với gỗ walnut, gỗ teak, vải nhung màu nóng. 3000K trung tính ấm, an toàn cho phòng khách, phòng ngủ. 3500K sáng hơn, hợp bếp đá trắng, tủ bếp trắng – vì ánh sáng ấm quá sẽ làm đá trắng ngả vàng, nhìn như đá ố. 4000K thì chỉ nên dùng cho gương soi, khu vệ sinh, gara, không nên để trong phòng khách. Tôi từng làm sai chính nhà mình: đổi toàn bộ đèn phòng khách từ 4000K qua 3000K, sau một tuần thấy không ổn vì cái tranh sơn màu xanh trên tường bị ám vàng. Tôi đành đổi đèn rọi tranh sang 3500K riêng, còn giữ downlight 3000K. Bài học: nhiệt độ màu phải đi theo vật liệu và màu sơn, chứ không theo sở thích chung.

Tiền thật cho một hệ đèn tử tế và kiểu tôi nói với khách hàng

Lúc báo giá, tôi hay bị hỏi ngay: làm đèn tử tế tốn bao nhiêu. Với chung cư 70m2, đèn cơ bản theo kiểu thầu gói rơi vào tầm 8-12 triệu. Làm tử tế thì khoảng 28-38 triệu – cỡ gấp ba lần. Nghe sốc, nhưng tôi hay bóc tách ra cho khách thấy: tầm 15-18 triệu cho downlight CRI trên 90 loại tốt, 6-8 triệu là đèn nhấn và đèn bàn, 4-6 triệu là led hắt và dây điện âm tường. Chỗ nên tiết kiệm: đèn trang trí hành lang, đèn ban công, đèn nhà vệ sinh – dùng loại phổ thông được. Chỗ không được tiết kiệm: dây điện âm trần (dùng loại 2x1.5 trở lên), công tắc và ổ cắm (hàng chính hãng), và downlight phòng khách vì nó chạy hàng ngày. Cách tôi thương lượng với nhà thầu: đưa bảng chiết tính riêng cho phần đèn, yêu cầu ghi rõ mã CRI và màu nhiệt từng loại đèn trong hợp đồng. Nhà thầu nào né chuyện ghi rõ thì cứ coi chừng. Nếu ngân sách hẹp, tôi khuyên ưu tiên đèn phòng khách và bếp trước, để sau phòng ngủ vẫn được. Còn nếu bạn đang chuẩn bị sửa nhà, hãy kiểm tra thử một bóng đèn trước khi mua cả lô – đem một miếng vải sofa và một miếng gỗ mẫu đến cửa hàng, bật thử đèn dưới ánh đó rồi hãy quyết.