Nhà 38m2 và bài học đắt giá về chiếc kệ giày

· 5 min read
Nhà 38m2 và bài học đắt giá về chiếc kệ giày

Hồi 2019, tôi nhận cải tạo một chung cư 38m2 ở Mỹ Đình. Chủ nhà đã bỏ ra 180 triệu cho đồ đạc, chỉ để rồi sáu tháng sau phải tháo toàn bộ kệ giày cao 2m4 ở cửa vì mỗi lần mở cửa phải nghiêng người né. Thật ra, lỗi đó là do tôi. Tôi đã vẽ bản thiết kế đó, và tới giờ tôi vẫn nhớ như in cảm giác xấu hổ khi tới nghiệm thu. Nếu bạn đang tìm hiểu thiết kế nội thất, tôi nghĩ câu chuyện này đáng nghe trước khi kê món đồ đầu tiên.

Phần diện tích hao hụt thường nằm ở chỗ ai cũng nghĩ là tiết kiệm

Chiếc tủ giày cao kịch trần nghe rất hợp lý: tận dụng chiều cao, chứa được nhiều, khỏi phí một phân không gian nào. Nhưng lối vào căn hộ đó chỉ rộng đúng 1m2, tức là chiếm 2,6% diện tích sàn. Nghe thì chẳng đáng gì. Cái khó là 1m2 đó là chỗ bạn bước qua mỗi ngày, và không phải góc chết nào đó chẳng ai ngó tới. Cánh cửa tủ dày 35cm, cộng thêm khoảng lách tay 50-60cm, vậy là toàn bộ lối vào bị bít mỗi khi có người đứng trước tủ.

Anh chủ ban đầu vẫn cố bênh cho giải pháp đó. Sau ba tháng, anh nhắn tôi với giọng chán nản: "Mỗi sáng ra khỏi nhà tôi đều phải nghiêng như trốn ai đó." Tôi thay bằng tủ thấp 90cm, mỏng 30cm, gắn gương hết chiều cao lên mặt tường phía trên. Diện tích chứa hụt khoảng 40%, nhưng lối vào rộng hẳn, và cái gương khiến cho khoảng không như thể nhân đôi. Anh nói câu tôi nhớ tới giờ: "Nội thất đẹp mà cản đường thì vứt." Tôi ghi nguyên văn vào notebook làm nghề.

Tôi đã học cách đo bước chân trước lúc đo mét vuông

Bây giờ mỗi căn, tôi dành 3 ngày đầu chỉ để theo dõi thói quen sống của chủ nhà. Nghe có vẻ lạ lùng, nhưng chính là khâu quyết định thành bại. Mình ghi lại người nào đi lối nào, mấy giờ, tay nắm cửa nào mở nhiều nhất, đồ hay được đặt tạm ở chỗ nào. Có căn tôi đếm được chị vợ qua lại khu bếp 27 lần một buổi sáng. Dữ liệu đó nói với tôi nhiều hơn hẳn mặt bằng giấy tờ.

Từ những đợt quan sát đó, tôi đúc ra mấy con số tối thiểu mà giờ đây mình đưa vào mọi bản vẽ: trước gương soi phải có tối thiểu 60cm đủ soi với lùi; trước tủ quần áo mở cánh cần 90cm; lối đi giữa 2 khối đồ chớ dưới 70cm. Dưới ngưỡng đó, người ta là đi qua được nhưng cảm giác ngộp bắt đầu xuất hiện âm thầm. Có đợt, một khách nữ work from home tại khu Trung Hòa kêu căn lúc nào đều chật chội dù đồ đã dẹp khá nhiều. Tôi chỉ kê thêm một cái bàn nhỏ 40cm cạnh cửa sổ, đặt laptop và tách trà. Hết chuyện bí ngay. Hóa ra vấn đề đâu phải hụt mét vuông, mà là không có một chỗ để người được ngồi đúng tư thế.

Những món đồ đẹp trên catalogue nhưng chết trong nhà bé

Có 3 món tôi thấy lặp đi lặp lại ở các căn chưa tới 50m2, và món nào đều đẹp trong ảnh nhưng hỏng khi lắp vào nhà. Đầu tiên là sofa chữ L cồng kềnh: nó chiếm góc phòng khách, với cái góc đó thì người dùng không kê được gì gì. Thay vào ghế 2 chỗ với ghế đôn rời, muốn thì xếp lại, cần thì tản ra. Món thứ hai là bàn trà mặt đá to: nó đẹp nhưng chặn lối đi giữa sofa với kệ tivi, và trẻ con thì góc bàn chính là chỗ va đầu quen thuộc. Mình thay bằng bàn tròn đường kính 50cm hay bàn nâng hạ được. Cái thứ ba, đèn chùm treo trần thấp: trong căn hộ cao 2,7m, đèn treo xuống còn 1,9m thì đi qua phải né đầu. Mình thay bằng đèn âm trần hoặc đèn ray gắn sát trần, ánh sáng vẫn đủ mà tầm mắt không bị vướng.

Lúc nào nên giữ lại đồ cũ chủ nhà thay vì sắm mới

Trong nghề, khá nhiều người thiết kế thích đổi mới toàn bộ, bởi dễ đồng bộ và dễ tính phí. Tôi đã từng như thế, thật lòng. Nhưng có một lần ở Thanh Xuân, một nhà có chiếc bàn ăn gỗ sờn của bố chồng để lại. Chị vợ muốn giữ, mình ban đầu khuyên thay. Rồi tôi thử một hướng khác: giữ nguyên bàn đó, chỉ đánh lại vecni, đổi bốn chân cao hơn 5cm cho vừa chiều cao ghế mới. Sau đó mình dời bàn ra sát ô cửa, đặt một đèn treo thấp xuống trên mặt bàn. Cả căn hộ 42m2 như đổi hẳn không khí, mà tổng chi dưới 20 triệu. Chị nói bữa cơm giờ ấm hơn hẳn. Mình ngồi lại ăn một bữa và hiểu ra một điều: đồ cũ giữ ký ức, và ký ức là thứ khiến người ta thấy nhà mình nhà. Từ đó, tôi luôn hỏi chủ nhà một Câu trước khi gợi ý bỏ món nào: "Món này có kỷ niệm gì không?" Nếu có, tôi tìm cách giữ nó trước, rồi mới bàn tới chuyện thay.

Nếu bạn đang sắp sửa một căn hộ nhỏ, hãy thử một việc trước khi mở catalogue: đi một vòng quanh nhà với thước dây và một tờ giấy, ghi ra mỗi chỗ bạn phải nghiêng lùi, phải né, phải nhấc đồ sang một bên để đi. Đấy chính là danh sách những chỗ cần thay trước tiên. Còn bạn, món đồ nào trong nhà đang khiến bạn phải né mỗi ngày?